poniedziałek, 11 maja 2015

Miękkość marmuru, czyli Drugi po Michale Aniele (post_20), Gian Lorenzo Bernini, Rzym, Włochy, muzeum, wystawa, rzeźba

Mam świadomość, że rzeźby należą do dzieł sztuki nie najłatwiejszych w odbiorze. Jednakże na drodze wędrówek po różnorodnych obiektach muzealnych, jak również w innych przestrzeniach eksponujących ten rodzaj artystycznego wyrazu, napotykamy takie, których zapomnieć po prostu nie sposób.
Marmur stanowi dla mnie najdoskonalszy i jednocześnie najtrudniejszy materiał, z którego artyści wydobywają nieprawdopodobne kształty i postaci. Budulec ten spojony jest w mojej wyobraźni z geniuszem renesansu - Michałem Aniołem i jego spuścizną - pietami, w tym watykańską ( pisałam o nich w odrębnym poście), no i oczywiście z Dawidem - dumnie wynoszącym się w Galleria dell'Accademia we Florencji www.uffizi.firenze.it/musei/?m=accademia. Każdy, kto miał szczęście zetknąć się z florenckim posągiem, pozostaje długo pod jego wrażeniem.
Ja jestem pod tym wrażeniem do dzisiaj i choćby to jedno dzieło, według mojej nader subiektywnej oceny, pozwala mi na określenie Michała Anioła - Pierwszym Rzeźbiarzem Świata. To on tchnął życie i ducha w marmurowe carraryjskie kloce...
Ale tuż za nim stoi ten Drugi, rewelacyjny, także pracowity i niewiarygodnie uzdolniony, uwielbiany przez publiczność - Gian Lorenzo Bernini.


Pewnie nie muszę go specjalnie przedstawiać, ale odnoszę wrażenie, że nie zdajemy sobie sprawy, w jak ogromnym zakresie, wpłynął na kształt współczesnego Rzymu, którym zachwycają się tysiące pasjonatów sztuki i turystów.
Skoncentruję się dzisiaj jedynie na trzech rzeźbach Berniniego eksponowanych w jednym z najpiękniejszych muzeów Europy - Galerii Borghese www.galleriaborghese.it/. Warto przejść niełatwą drogę, aby kupić bilety. Można to uczynić poprzez wcześniejszą internetową lub telefoniczną rezerwację dwugodzinnego pobytu w muzeum. Liczba miejsc jest ograniczona do 300 osób podczas jednego wejścia. Chętnych nie brakuje...
Ale kiedy przekroczycie próg muzeum przenosicie się na wyżyny sztuki i sto dwadzieścia minut okaże się zbyt mało na "wchłonięcie " tego, co zobaczycie.
Galeria Borghese wychodzi naprzeciw potrzebom takich pasjonatów  jak ja i wreszcie można robić bez przeszkód zdjęcia, którymi z przyjemnością się z wami podzielę.

Zacznę od "Dawida" (1623/1624)
Wyczuwa się jego napięcie, koncentrację. Twarz w grymasie, skupiona na celu.










































Teraz "Apollo e Dafne" 1622/1625.
Dafne przeistacza się w drzewo bobkowe, jej piękne ciało pokrywa się listeczkami wyrastającymi nawet z palców u rąk i nóg . Wyczuwalny jest ruch postaci, wiatr rozwiewający włosy bohaterów...
                                        

























































 No i moja ulubiona rzeźba "Ratto di Proserpina " (1621/1622). Zwróćcie uwagę na wgięcie w "miękkim" udzie bohaterki - wyrywającej się z rąk Hadesa. Czuje się siłę ręki próbującej zatrzymać Prozerpinę (Persefonę). To majstersztyk sztuki rzeźbiarskiej!
                                                                






















































Chyba nie można się dziwić, dlaczego odwiedzam Bazylikę Santa Maria Maggiore i nawiedzam grób Berniniego ukryty w schodach papieskiego ołtarza.
W zachwycającej Bazylice pochowany został wraz z rodziną ten genialny artysta, ten który nadał marmurowi miękkość...

niedziela, 10 maja 2015

Giorgio Morandi, czyli skandynawski minimalizm po włosku (post_19), Giorgio Morandi,, wystawa, Complesso del Vittoriano,Rzym, Włochy, sztuka włoska, malarstwo

Ciekawi mnie, o kim pomyśleliście czytając tytuł posta? Skandynawski minimalizm, w dodatku po włosku. Jakiego artystę chciałabym dzisiaj zaprezentować?
Znałam go wcześniej dość słabo, choć obrazy należą do niezwykle charakterystycznych i łatwych do zapamiętania. Według mnie to ogromny sukces artysty, któremu udało się wypracować swój indywidualny styl i rozpoznawalność. 
Pozorna prostota, czystość formy, oszczędna kolorystyka, powtarzalność przedmiotów - to Giorgio Morandi (1890 - 1964).
Wystawę jego około 150 dzieł można podziwiać w bardzo bliskiej mi przestrzeni muzealnej, w Complesso del Vittoriano. Ekspozycja ta stanowi kontynuację projektu, po rewelacyjnych wystawach Renato Guttuso i Mario Sironi,  przybliżającego twórczość wybitnych włoskich malarzy XX wieku.


Wspominałam już o tym, ale marzy mi się wciąż wystawa malarstwa włoskiego XX wieku w Polsce. Niewątpliwie należałaby do wyjątkowych wydarzeń kulturalnych w naszym kraju, a ja nie "musiałabym" jeździć do Rzymu. Chociaż oczywiście pobyt w Wiecznym Mieście zawsze  należy do niezapomnianych.
Przygotowując się do eventu w Complesso del Vittoriano, zwróciłam już uwagę na obrazy Giorgio Morandiego w Muzeach Watykańskich 



Giorgio Morandi koncentruje się przede wszystkim na martwych naturach (" Natura morte"). To silny wpływ i zauroczenie sztuką Cezanne'a i Picasso. Pokazuje przedmioty codziennego użytku: dzbanki, garnki, wazony, butelki. Pozbawia je znaków identyfikacyjnych, jak na przykład etykiety czy jakiekolwiek napisy.  Układa je w różnorodne kompozycje. Dokonuje maksymalnego uproszczenia formy. Ogranicza w zdecydowany sposób gamę kolorystyczną. Nie odnajdziemy na obrazach artysty intensywnych, krzyczących barw, jak np. u Guttuso. 
Na płótnach Morandiego odnajdziemy za to spokój i wyciszenie. W jakimś sensie twórca ujawnia swoją prawdziwą naturę i osobowość, należącą do ułożonych, uporządkowanych i wyważonych. 
Niektórzy nazywali go wręcz "monaco il", czyli mnich  ( nie przepadał za podróżami, spotkaniami) i trudno uwierzyć, ale w początkowym okresie rozwoju artystycznego uważano go za prowincjonalnego malarza ( mieszkał i pracował w Bolonii).
Ekspozycja w Complesso pokazuje drogę twórczą artysty, jego dojrzewanie, poszukiwanie własnego stylu. Ogromną wartością wystawy stanowią obrazy pochodzące z kolekcji prywatnych, których nie zobaczymy w muzeach włoskich, europejskich czy światowych. Morandi to autor  aż 1350 obrazów i 133 akwafort - jest zatem, co oglądać.

                                  "Still life" 1959
                                                                        "Still life" 1932
Może to wydać się nieprawdopodobne, ale Morandi w zaskakujący sposób przywiązywał wagę do pozornie prostego składu przedmiotów tworzących martwą naturę. Ułożenie kolejnej kompozycji zajmowało mu tydzień czasu. Zgromadzone na wystawie obrazy bardzo wyraźnie pokazują powtarzalność przedmiotów, ich zmienną konfigurację. Na wielu  płótnach pojawia się motyw białego wazonu z poprzecznymi lazurowymi wąskimi paseczkami

                                                                     "Fiori" 1950
Część przedmiotów, utrwalonym na dziełach Morandiego, można zobaczyć także na wystawie. To nader  fascynujące.
Doszłam do wniosku, iż obrazy Giorgio Morandiego doskonale prezentują się  w grupie, zestawione ze sobą. W tej wielości spostrzegłam siłę ich oddziaływania i mimo powściągliwej, przygaszonej kolorystyki, pewną formę ekspresji, nawet dynamizmu. Widać również upływający czas, zatrzymany w pamięci malarza przekazującego odbiorcy informację, że ani czas ani przedmioty, szczególnie te najbliższe, niezauważalne na co dzień, nie znajdują sie w tym samym miejscu. Zmiana układów przedmiotów w kompozycjach Morandiego wprowadza ruch, zmianę. Ewidentne przemijanie ludzkiej egzystencji.  Mimowolnie artysta skojarzył mi się w jakiś sposób z polskim twórcą  - Opałką, zapiszącym na obrazach ciągi kolejnych liczb. To także swoiste artystyczne odmierzanie czasu...

                                                         "Still life" 1963
                                                            "Natura morta" 1954

Cisza, równowaga, nieruchomość przedmiotów, powtarzalnośc motywów , wyważona paleta barw, delikatne oświetlenie przywodzi mi na myśl kraje Północy i ich upodobanie do minimalizmu i naturalności.
Morandi znakomicie wpisywałby się w desing skandynawski. Wspominając mój pobyt na wyspie Suomenlinna ( 15 minut podróży promem od Helsinek), dochodzę do wniosku, że mieszkańcy domów kierowali się podobnymi inspiracjami jak Giorgio Morandi. Czyż prostota przedmiotów codziennego użytku nie może awansować do miana dziela sztuki? Warto przypatrzeć się poniższym zdjęciom


Współcześnie uznaje się Morandiego za twórcę nowoczesnego. Znalazłam nawet określenie go prorokiem i ważnym prekursorem minimalizmu w sztuce.
Warto także przywołać ciekawostkę ze świata wielkiej polityki związanej z twórczością artysty. Barack Obama - prezydent USA w 2009 roku wybrał dwa obrazy Morandiego do kolekcji w Białym Domu. I jemu przypadły do gustu dzieła malarza. Ekspozycje dzieł Morandiego stanowią zawsze wydarzenie. W Stanach Zjednoczonych wystawę jego obrazów pokazywano w Museum of Modern Art w Nowym Jorku w 2008  roku, natomiast w 2013 zorganizowano event w Centrum Sztuk Pięknych w Brukseli. Aktualnie Włosi pokazują go w Rzymie, co wam próbuję zrelacjonować.
Giorgio Morandi, cichy, grzeczny, ułożony "bryluje" na  salonach daleko od swojej ukochanej Bolonii, do której warto byłoby się wybrać, aby poczuć atmosferę jego pracowni w "Morandi Muzeum Giorgio"...

Więcej obrazów można obejrzeć na stronach:

www.comunicareorganizzando.it/mostra/giorgio-morandi/
www.artslife.com/2015/03/03/giorgio-morandi-il-vittoriano-racconta-lintero-cammino-dellartista/
www.moma.org/collection/artist.php?artist_id=4079

niedziela, 3 maja 2015

Matisse i jego arabeski (post_18), Henri Matisse, muzeum, sztuka francuska, fowizm, malarstwo

Wystawy organizowane w Scuderie del Quirinale należą do wiodących w stolicy Italii. Każdego roku odbywają się tam dwa wydarzenia kulturalne, cieszące się niesłabnącym powodzeniem. Czasami i ja mam okazję do obcowania z wybitnymi dziełami, wystawianymi w pięknie usytuowanym obiekcie.
Przed wyjazdem czytałam rozmaite opinie dotyczące najnowszej wystawy "Matisse arabesque", ale jak już wiecie należę do osób nie sugerujących się refleksjami innych. Mam nawyk wyrabiania własnego zdania i daję sobie zawsze szansę osobistego postrzegania rzeczywistości.
Poza tym, bez względu na wszystko, szczególną radość stanowi dla mnie sam kontakt ze sztuką, nawet tą niebędącą w kręgu mych zainteresowań.
Z dziełami Matissa stykałam się zdecydowanie częściej niż z twórczością Chagalla.
Przyznaję, że troszkę "samozwańczo" z przemiłą przewodniczką - Rosjanką Wierą, zmieniłyśmy trasę mojej grupy podczas zwiedzania Ermitażu w Sankt Petersburgu . Chciałam koniecznie zobaczyć słynny "La danse" 

Niestety, ze względu na szalone tempo zwiedzania Ermitażu, mam tylko jedno zdjęcie i sami rozumiecie, dlaczego utrwalono mnie na tle obrazu.

Na wystawie w Scuderie del Quirinale autorzy wystawy skupili swoją uwagę na dziełach Matissa zafascynowanego kulturą, sztuką i klimatem krajów północnej Afryki oraz Półwyspu Iberyjskiego. Matisse w latach 1906-1913 odbywa kilka podróży, w tym do Algierii, Maroka i Hiszpanii. Studiuje sztuki afrykańskie i prymitywne, odkrywa istotę stylu mauretańskiego. W centrum jego artystycznych poszukiwań staje się kolor i jego intensywność, jak również sztuka użytkowa wykorzystująca arabeskę, jako główny motyw zdobniczy.  Wśród wielu eksponatów można zresztą obejrzeć przepiękne, skomplikowane w formie arabeski na kaflach i terakocie, nawet z XVII wieku.  Pokazano również materiały wykorzystujące te motywy. Pewnie wiele z pań (może także panów) chciałoby zobaczyć elementy tych zdobień w swojej kuchni, łazience czy na tarasie. Ja - bezwzględnie.
Warto przypomnieć przy tej okazji pojęcie arabeski.
Według "Małego słownika terminów plastycznych" arabeską jest "ornament o intrygującym, charakterystycznym układzie przeplatających się stylizowanych wici roślinnych, wypełniających pewną płaszczyznę".

Przyjrzyjmy się zatem wybranym obrazom:

                                                          "Il paravento moresco" 1921


                                                      "Interno con fonografo" 1934

Ten obraz zrobił na mnie największe wrażenie ze względu na swoją niezwykłą intensywność barw, szczególnie czerwieni. Z dzieła bije ciepło, żar klimatu widocznego w oknie. Nie może więc dziwić nikogo ogromne poruszenie wywołane przez obrazy fowistów, na czele z Matissem. Bunt przeciwko malarstwu akademickiemu ówczesnego Paryża wyrażał się przede wszystkim w sposobie wykorzystywania kolorów, mocnym ich kontrastowaniu np. czerwieni z zielenią czy błękitu z fioletem. Barwy "żyją" dla siebie, są ostre,a niektórzy interpretatorzy używają wręcz sformułowania "brutalne". Dla mnie stanowią moc ich oddziaływania na widza. Pisałam zresztą wielokrotnie, że intensywne kolory do mnie przemawiają, są mi bliskie. Dlatego też dałam się "uwieść" twórczości Matissa, mimo że obrazy tzw. sztuki dawnej stawiam zawsze na pierwszym miejscu.

Oczywiście na wystawie nie zabrakło swoistych portretów, martwej natury czy tematów pokazujących piękno kobiecego ciała:


                                                    "L'uomo del Rif in piedi" 1912


                                                       "Zorah sulla terazza" 1912-1913

                                                            "Calle iris e mimosa" 1913

                                           "Nudo blu, ricordo di Biskra III" 1907

A na koniec akt wykonany zupełnie inną techniką

                                                             "Donna in riposo" 1935

Pozostałe obrazy (oczywiście nie wszystkie) można zobaczyć na stronie Scuderie del Quirinale www.scuderiequirinale.it/media/matisse-arabesque-gallery

Muszę przyznać, że po obejrzeniu wystawy Matissa mimo zmęczenia odzyskałam wigor i energię. A wszystko przez oddziaływanie barw z obrazów artysty. Nie do wiary, że dystyngowany, elegancki i sprawiający wrażenie konserwatywnego człowieka Matisse - wprowadził swoisty "twórczy ferment" w środowisku artystycznym i ogromnie zawiódł swojego ojca wybierając życie artysty zamiast robienia kariery prawnika...
Jeśli będę miała możliwość ponownego bezpośredniego kontaktu z jego sztuką, bez chwili wahania przekroczę próg kolejnego muzeum.



sobota, 2 maja 2015

Marc Chagall w Chiostro del Bramante (post_17), Marc Chagall, wystawa, Chiostro del Bramante , Rzym, Włochy, sztuka rosyjska, malarstwo

Wróciłam przedwczoraj w nocy z mojej kolejnej, tym razem wiosennej, wyprawy do Wiecznego Miasta. Towarzyszyła mi moja córka Klaudyna, z którą wspólnie zdzierałyśmy buty włócząc się po rzymskim, czasami mokrym od deszczu bruku...
Musiałam troszkę dojść do siebie po kilku bardzo intensywnych, pełnych rozmaitych przeżyć dniach w Italii, choć dzisiaj zdążyłam być już na dwóch maleńkich, interesujących wystawach w Muzeum Narodowym w Poznaniu (o czym pewnie coś napiszę , kiedy uporam się z tematami rzymskimi).

Moje wrażenia rozpocznę od wystawy Marca Chagalla zatytułowanej "Love and life"


 i prezentowanej w przepięknym obiekcie Chiostro del Bramante, tym samym, w którym można było obejrzeć  wystawę "Rodzina Brueghlów". Wspominam o tym dlatego, że w jakiś "cudowny" sposób wystawę tę pokazano w Pałacu Królewskim we Wrocławiu i na pewno zaliczyć można ten fakt do istotnych wydarzeń kulturalnych w Polsce.
Ciekawiła mnie bardzo wystawa Chagalla, ponieważ nie znałam przestrzeni Chiostro del Bramante chiostrodelbramante.it/.
Czułam pewną ekscytację, ale musiałam wykazać się cierpliwością, gdyż przy wejściu do klasztoru czekało wielu zwiedzających, co świadczyło oczywiście o popularności ekspozycji.
Marc Chagall to artysta powszechnie znany, choć nie wiem czy do końca kojarzony z konkretnymi dziełami.
Miałam okazję widzieć jego witraże w katedrze w Reims we Francji


oraz obraz "Ukrzyżowanie" w Muzeach Watykańskich ( który pokazywałam w poście poświęconym krzyżom). Chagall kojarzył mi się z "miękkimi" postaciami, często unoszącymi się w powietrzu, jakby odrealnionymi, pochodzącymi z innego świata. Chagall to również niezwykła kolorystyka.
Rzymska wystawa skoncentrowała się na dziełach Chagalla pochodzących z Muzeum Izraela w Jerozolimie www.imj.org.il/. Tym bardziej jest ona ciekawa, że Chagalla  pokazuje się po raz pierwszy we Włoszech.
Na wystawie zgromadzono około 140 dzieł począwszy od obrazów olejnych poprzez gwasze, litografie, akwarele  i akwaforty. Tematem wiodącym jest miłość artysty do jego pięknej, pierwszej żony Bell, przedwcześnie zmarłej w 1944 roku. Swe wielkie uczucie do Bell oraz ogromny żal i cierpienie wywołane jej utratą wyraża w swoistej artystycznej formie. Obraz wiodący tej wystawy to dzieło "Pair of Lowers and Flowers" z 1949 roku


oraz "The lovers" z 1954-55 wykonany techniką gwaszu (fragment)


Inne dzieła oraz zdjęcia z wystawy możecie obejrzeć na stronach
www.demotix.com/news/7133570/love-and-life-marc-chagall-chiostro-del-bramante-
rome#media-713352
oraz www.romeing.it/chagall-love-and-life-rome/.

Wędrując po wąskich i niewielkich pomieszczeniach Chiostro del Bramante, w których w nader kameralny sposób, prawie intymny można było podziwiać niesamowitą poetykę obrazów Chagalla, uderzyła mnie próba połączenia przez malarza trzech odrębnych światów, trzech kultur:  żydowskiej , a właściwie chasydzkiej, rosyjskiej oraz tradycji malarstwa europejskiego począwszy od Rembranta skończywszy na mistrzach awangardy. Czuło się wielką delikatność, wrażliwość artysty, prawie dziecięcą, potrzebę utrwalenia świata, którego już nie ma, a który chciałby "ocalić od zapomnienia" ( jak to pięknie napisał nasz Ildefons Gałczyński).
Ekspozycja pokazuje również pracę Chagalla nad ilustracjami do Biblii, szczególnie do Starego Testamentu. Angażował się tak mocno w realizację tego zlecenia, że pojechał wcześniej do Ziemi Świętej, aby poczuć atmosferę wydarzeń biblijnych.

Wystawa Chagalla wzbogacona jest  refleksjami przedstawionymi w bardzo ciekawej formie  graficznej


Niewątpliwą atrakcję stanowi możliwość wykonania tak modnej aktualnie fotografii selfie z obrazem malarza "The Walk" (z 1919)

Jak się dobrze przyjrzycie pomiędzy Nim, twardo stojącym na ziemi, a Nią bujającą w obłokach , stoję ja i wpatruję się w unoszącą się ponad miasteczkiem postać bohaterki. Duchowo i emocjonalnie bliżej mi do Jej osobowości i widzenia świata. Może i mi wydaje się, że z góry widać więcej i ciekawiej...
Na koniec kilka zdjęć Chiostro del Bramante, klasztoru zbudowanego w latach 1500-1504 przez Donato Bramante będącego pierwszym architektem słynnego papieża Juliusza II. Klasztor zudowano dla kardynała Oliviera Carafa










Opuszczając urokliwe wnętrza Chiostro del Bramante, zobaczyłam zdjęcie Chagalla w bardzo podeszłym wieku ( artysta dożył prawie 100 lat) siedzącego na tle jednego ze swoich obrazów. Chagall wpatruje się w bliżej nieokreśloną przestrzeń, jego oczy błyszczą jak u dwudziestolatka, ma taką wolę życia i działania, widać w nich jeszcze tyle energii. Byłam poruszona. Takim go teraz pamiętam...

czwartek, 23 kwietnia 2015

Sabionetta, Mantua, Wersal, Rzym i ....Dobrzyca - co je łączy? (post_16), sztuka włoska, architektura, podróże, malarstwo iluzjonistyczne

No właśnie, zastanówmy się moment,  co może łączyć te odległe od siebie miasta, miasteczka, niektóre nie wymagające prezentacji, a inne zdecydowanie mniej znane?
Moje skojarzenia mają oczywiście charakter nader subiektywny i selektywny.
Czy macie już jakiś pomysł?
Żeby nie trzymać was w niepewności, to zdradzę, że według mnie elementem je łączącym jest .... malarstwo iluzjonistyczne, z jakimi zetknęłam się odwiedzając konkretne obiekty architektury w wymienionych miejscowościach.
Stworzenie iluzji malarskiej może być, rzecz jasna, zabawą, pewnego rodzaju "żartem" artystycznym, ale może stanowić również przykład doskonałej techniki malarskiej czy kunsztu twórcy.
Iluzja w malarstwie, oczywiście także w architekturze, wykorzystywana była od czasów najdawniejszych , od starożytności, natomiast panowała na nią szczególna moda w epoce baroku. W  czasach nam współczesnych każdy z nas z tą techniką się styka.

Najprościej rzecz ujmując malarstwo iluzjonistyczne polega na "oszukaniu oka", daje złudzenie wielowymiarowości przestrzeni, optycznie ją powiększa i otwiera. Spotkałam się nawet z określeniem "malarstwa 3D", chociaż nie do końca mi się ono podoba.
Autorzy dziel iluzjonistycznych wykazywali się ogromną wiedzą matematyczną i znajomością perspektywy.

Przyjrzyjmy się bliżej poniższym przykładom iluzjonistycznego malarstwa:
















  Na pierwszym planie, w dwóch rzędach, usytuowane zostały "marmurowe" kolumny, które wprowadzają odbiorcę w głębię, perspektywę ukrytego krajobrazu. Te swoiste kolumnady tworzą pewnego rodzaju przejście pomiędzy realną przestrzenią, w której znajduje się uczestnik tego złudnego spektaklu, a tą wyobrażoną, stworzoną przez artystę. Chciałoby się przekroczyć próg tego przejścia.
W pierwszej chwili podczas oglądania powyższych zdjęć odnosi się wrażenie, że odtwarzają to samo miejsce, wydają się być podobne i pod względem techniki malarskiej na pewno są. Jednakże trzy początkowe zdjęcia odźwierciedlają  Salę Venus w Pałacu w Wersalu http://en.chateauversailles.fr/homepage, natomiast dwa końcowe zostały zrobione w Villa Farnesina w Rzymie http://www.villafarnesina.it/.
Iluzja "wersalska" wzbogacona jest o elementy architektoniczne, które poprzez pogłębioną perspektywę , zdecydowanie zwiększają efekt złudzenia. W tle pojawiają się kolejne kolumny oraz korytarz, tunel na końcu którego uwidaczniają się elementy przyrody.
Natomiast iluzja z Salone delle Pespettive w Villa Farnesina opiera się na stworzeniu wrażenia przejścia na balkon, taras z którego roztacza się wspaniały widok.  Powstaje nawet efekt wysokości, poczucia znajdowania się gdzieś powyżej.
Emocje dla publiczności zapewnione.

W  Teatro all'antica w zagubionej wśród pól miejscowości Sabionetta, która miała być miastem idealnym wykorzystano także technikę iluzji, przede wszystkim na ścianach teatru, ale także na jego  balkonie otwierając w ten sposób teatralną przestrzeń.





Tradycyjnie wykorzystywana jest kolumnada realna, jak również  powstała jedynie w artystycznej wizji.

Jednakże szczytem osiągnięć w malarstwie iluzjonistycznym jest okulus stworzony przez Andrea Mantegna w Pallazzo Ducale www.ducalemantova.org w Mantui, przepięknej, magicznej miejscowości ukrytej wśród jezior .
Nie popadnę w przesadę, jeśli powiem, że prawie wszystkie podręczniki i opracowania z historii sztuki przywołują tego artystę i jego genialne dzieło.


http://en.wikipedia.org/wiki/Camera_degli_Sposi#/media/File:Andrea_Mantegna_064.jpg

Okulus powstały w XV wieku można zobaczyć w niewielkim pomieszczeniu nazywanym La Camera degli Sposi w południowo-wschodniej wieży zamku Gonzagów. Niektórzy badacze twierdzą, że  nawiązuje  on w pewien sposób do okulusa z rzymskiego Panteonu. Kto miał przyjemność zwiedzania Panteonu, przyzna interpretatorom rację.
Jest wrażenie otwartości na błękitne niebo, rozświetlające salę. Grupa osób przemieszana z cherubinkami spogląda na nas z góry. Mantegna pokazuje postaci w rozmaitych pozach nadających iluzji wrażenie niezwykłej realności. Miałam nawet poczucie, że "ktoś" nas obserwuje...

Okulus osadzony został  w zamkniętym wieńcu osadzonym na "fałszywych" żebrach opierających się o osiem kręgów mniejszych wieńców.



http://it.wikipedia.org/wiki/Camera_degli_Sposi#/media/File:Andrea_Mantegna_064_big.jpg

Na zdjęciu doskonale widać złożoność osadzenia okulusa.
Oczywiście zaczyna boleć kark od wpatrywania się w sklepienie, ale nie ma czasu na dłuższe podziwiane tego artystycznego majstersztyku. Pomieszczenie jest nieduże, a inni zwiedzający oczekują na swą kolej....

Przy tej okazji muszę wspomnieć o nader interesującym miejscu w Wielkopolsce, mianowicie o Dobrzycy.
Odnajdziecie tam piękny, aczkolwiek nieduży pałac, w którym aktualnie funkcjonuje Muzeum Ziemiaństwa  www.dobrzyca-muzeum.pl/. Nie warto zwracać uwagi na nietrafioną nazwę tego obiektu. Obserwuję go od wielu lat i widzę, jak wspaniale się rozwija i zmienia.
Może kiedyś stanie się tematem jakiegoś postu .
Właśnie w Pałacu w Dobrzycy spotkałam się również z przykładem malarstwa iluzjonistycznego, co obrazują poniższe zdjęcia.



Twórca tych ciekawych iluzjonistycznych dekoracji, w tym pejzaży  -  to Antoni Smuglewicz malarz i scenograf. Jego dziełem są dekoracje kaplicy i sali teatru w zamku w Podhorcach (1765),  jak również główna ściana klatki schodowej w warszawskim Zamku Ujazdowskim (1766).
Kto trafi do Pałacu w Dobrzycy, wróci w to miejsce na pewno....